EEN ANALYSE: DEZE SLIMME TEGENZET VAN GRIM HELPT AJAX AAN DE ZEGE IN AZERBEIDZJAN

Ajax begon als underdog aan de wedstrijd tegen Qarabag, dat tot dusver hoge ogen gooit in de Champions League. Maar de uit Amsterdam meegereisde fans, die liefst 4400 kilometer aflegden om hun team te supporten, werden voor het eerst in een heel lange tijd een keer niet teleurgesteld. Hoewel Ajax tweemaal op achterstand kwam, rechtte het de rug: 2-4. Tijd voor een tactische analyse van VoetbalPrimeur, met extra veel aandacht voor het druk zetten, de tegenzet van Fred Grim, die moeizame opbouw maar succesvolle omschakeling én de exemplarische 1-0 van Qarabag.

Door: Lars Visser

De tegenzet van Grim

Grim was duidelijk niet tevreden over de laatste weken bij Ajax; met name defensief gezien viel er genoeg aan te schaven. Vandaar dat hij, mede ingegeven door deze tegenstander, koos voor een subtiele aanpassing in het druk zetten. Sinds de start van Grim als interim-trainer kiest Ajax steevast voor een 4-4-2-formatie in het druk zetten, waarbij de nummer 10 zich naast de spits positioneert. In deze wedstrijd was het niet de nummer 10 die zich naast Kasper Dolberg meldde, maar Raúl Moro. Op die manier werd in de opbouw de rechtsback van Qarabag de vrije man en stelde Ajax zichzelf in staat om op het middenveld gewoon koppeltjes te maken.

Op momenten dat Matheus Silva (de rechtsback van Qarabag) wél de bal kreeg, was het de bedoeling dat Lucas Rosa van Ajax doordekte en zijn tegenstander overdroeg aan Youri Baas. Wat daarin opviel bij Ajax, is dat de afstand die Rosa moest overbruggen vaak dusdanig groot was dat het drukmoment daarmee verdween en er duidelijk meer voor zekerheid werd gekozen. Rosa wachtte pas tot het moment dat Silva de bal ontving en stapte dan pas door. Dat is defensief gezien minder risicovol, maar leverde daardoor ook minder direct op voor Ajax en geeft Qarabag vaak de ruimte om de bal in bezit te houden.

Daarnaast lag er nog een ander probleem aan de rechterkant van Ajax. Daar kreeg linksback Elvin Jafarguliyev ook te vaak de ruimte om zijn pass te geven. Deze ruimte ontstond met name doordat Oscar Gloukh nadrukkelijk wachtte tot het moment van aanspelen en pas dan naar voren stapte, waardoor hij de Azerbeidzjaanse linksback alle gelegenheid gaf om van zijn trap gebruik te maken. Daarnaast bewoog juist de linksbuiten van de Azerbeidzjaanse ploeg naar binnen, om van daaruit diep te gaan. Dit bezorgde Ajax de nodige moeilijkheden.

Om dit in de tweede helft beter te bespelen probeerde Grim het anders op te lossen, door Gaaei te laten doordekken op de linksback van Qarabag en Itakura zijn directe tegenstander te laten opvangen. Deze oplossing hielp Ajax, omdat het spel wat simpeler werd en tegenstanders minder vaak hoefden te worden overgegeven. Hierdoor werd Ajax een stuk stabieler in de tweede helft en gaf het aanzienlijk minder weg, behoudens de eerste minuut na rust. Een succesvolle tegenzet van Grim.

Ajax heeft moeite in de opbouw, maar profiteert in de omschakeling

In positieve zin viel op dat Ajax tot een behoorlijk schotentotaal kwam in deze wedstrijd. In de eerste helft alleen al produceerde Ajax negen schoten, waaronder de 1-1 van Dolberg. Toch voetbalde Ajax zeker bij vlagen niet gemakkelijk, en dat kwam met name doordat de spelers in de opbouw voortdurend elkaars ruimte dicht leken te lopen. In de opbouw zagen we dat Gloukh vaak vroegtijdig naar binnen kwam als extra middenvelder en dat Anton Gaaei alle vrijheid kreeg op de rechterflank om mee naar voren te gaan. Daar staat tegenover dat Rosa zich vaak aan de binnenkant meldde.

Het idee achter deze veldbezetting was niet verkeerd; de trage centrale verdedigers van Qarabag zijn niet dol op het doordekken naar voren. Het probleem zit met name in de uitvoering. De spelers van Ajax kregen extreem veel vrijheid om te bewegen waar ze willen, maar liepen elkaar hierdoor te vaak in de weg. Zo zagen we geregeld dat Mokio en Gloukh, of Gloukh en Steur, in dezelfde passlijn stonden. Hierdoor speelde Ajax zijn eigen ruimtes weg, terwijl er zeker tussen de middenvelders en de laatste linie van Qarabag absoluut ruimtes lagen . Daarnaast was de oriëntatie van Aaron Bouwman en Ko Itakura op een aantal gezette momenten ook gesloten, waarbij er wel degelijk ruimtes lagen voor een pass naar voren, maar zij uiteindelijk kozen voor een risicoloze breedtepass. Dit terwijl Ajax bij tijd en wijlen die ruimtes wel wist te vinden, maar vanuit dit spel vaak de eindpass ontbrak.

Toch scoorde Ajax maar liefst vier keer, dankzij twee goede omschakelmomenten en twee afstandsschoten van de Amsterdammers. Vanwege het zware veld ontstonden er veel omschakelmomenten, waardoor er ruimte kwam tegen Qarabag. Met name linksback Jafarguliyev was in balbezit geregeld ver naar voren geschoven, waardoor er in de omschakeling ruimte lag, iets wat Grim ongetwijfeld heeft geanalyseerd. Het is duidelijk dat hier aandacht aan is besteed, en dat het inzetten van Gaaei in deze wedstrijd daar ook op was geënt. In de omschakeling kreeg de Deen continu veel ruimte en was hij met zijn loopvermogen van waarde, ondanks dat de uitvoering op de goal na te wensen overliet. Dit blijkt onder meer uit de gigantische kans van Don-Angelo Konadu eerder in de wedstrijd en meerdere situaties waarin de laatste pass van de Deense rechtsback ontbrak.

1-0 is exemplarisch voorbeeld

De 1-0 was exemplarisch voor de defensieve problemen van Ajax op dit moment. Sinds enkele weken zien we Itakura als nummer 6, die à la Jordan Henderson (van vorig jaar) geregeld opduikt tussen de centrale verdedigers. Zoals Grim eerder aangaf, was dit op basis van de wens van de spelers. Alleen is deze afspraak op zichzelf niet afdoende om de defensieve problemen van Ajax direct op te lossen. Dat zagen we duidelijk terug bij de 1-0. Allereerst zagen we de linksback van Qarabag, die de ruimte en tijd kreeg om de lange pass te versturen van Gloukh. In deze situatie besloot Bouwman door te dekken naar voren en zo de uitgezakte linksbuiten te volgen, zonder daarbij de spits Camilo Durán duidelijk over te dragen aan Itakura.

Daardoor ging Itakura gigantisch in de fout, doordat hij aan de verkeerde kant van de Colombiaanse spits stond te verdedigen. Daarnaast leek de Japanner totaal geen urgentie te hebben in het achteruit lopen en anticipeerde hij erop dat Vítězslav Jaroš de bal zou onderscheppen. Een grote fout van Itakura, waarbij de vraag is of hij hierop gecoacht werd door de Tsjechische doelman, iets waar zijn reactie wel op leek te duiden.

De laatste Ajax-speler die in de fout ging, was diezelfde Tsjechische keeper. Hij kwam half uit en belandde daarmee tussen wal en schip. In dit soort situaties moet de keeper besluiten óf voor de bal te gaan óf in zijn doel te blijven staan. Dit halve uitkomen zorgde ervoor dat een keurig lobje van Durán voldoende was om te scoren.

Al deze fouten vormden een opeenstapeling van verkeerde keuzes, die met meer duidelijkheid in het verdedigen voorkomen hadden kunnen worden. Er zijn namelijk twee manieren om dit soort situaties te bespelen, die beide kunnen werken, maar Ajax koos voor een mengelmoes van deze oplossingen. Als Gloukh was doorgestapt en had geprobeerd de pass vroegtijdig te voorkomen, was Jafarguliyev er waarschijnlijk niet in geslaagd zo'n zuivere pass te versturen.

De andere oplossing was geweest dat Ajax ervoor koos in te zakken, waarbij Bouwman terugzakte tot de laatste linie en niet doorstapte naar het middenveld. In beide scenario's was deze pass niet zonder slag of stoot doorgekomen. Het is en blijft een gebrek aan duidelijkheid dat de defensie van Ajax in het lage blok nekt, ondanks het resultaat in deze wedstrijd. Iets waarin dit Ajax verdere stappen moet blijven zetten.

Het zag er lang niet goed uit voor Ajax, maar het won wel in Azerbeidzjan. Dat dankt Ajax met name aan de sterke omschakeling en de tegenzet van Grim na rust, die Ajax stabieler maakte. Toch blijft dit Ajax moeite houden met de afspraken in het lage blok, waarvan de 1-0 een exemplarisch voorbeeld is. Hierin zullen de Amsterdammers zich beter moeten wapenen, zeker met het oog op de Klassieker tegen Feyenoord komend weekend. Desondanks kan Ajax positief terugkijken: mede dankzij de counters en de tegenzet van Grim kwam Ajax tot tweemaal toe terug van een achterstand en behaalde het zijn eerste punten in de Champions League. Een boost voor het zelfvertrouwen van Ajax richting de kraker van zondag.

2025-12-10T21:22:12Z